Historia | www.tkackapracowniahrubieszow.pl
www.tkackapracowniahrubieszow.pl

Historia

P1050135
„Twórczość na warsztacie kilimowym jest darem bożym wybranych, tak jak nią jest twórczość muzyczna. Lud ongiś cały posiadał ten naturalny wielki dar twórczości. Posiadał instynktowną, naiwną a jednak nieomylną tradycyjną wiedzę tkania pięknych kilimów. Ta tradycja dla nas zgasła na zawsze i dla nas niema innej drogi, jak zdobyć na nowo pogłębioną i mozolną pracą tę tradycyjną wiedzę, którą lud otrzymywał bez trudu w każdem nowem pokoleniu.”Stefan Szuman
OLYMPUS DIGITAL CAMERA

„O Hrubieszowie można rzec, że jest prawdziwie miastem tkackim, bo znajduje się w nim  500 warsztatów tkackich. Wśród mieszkańców tego miasta jest 400 gospodarzy, mających we własnym domu dwa, trzy i więcej warsztatów, na których on sam lub ( co częściej) jego żona, dzieci, służący i komornicy z własnego domowego lnu i przędzy wyrabiają płótna. Prócz mieszczan hrubieszowskich, okoliczne wsie, jako to ,Pobereżany, Czerniczyn, mają za główny przedmiot rolnictwa uprawę lnu i konopi, wyrabiając rocznie około 300 000 łokci różnego płótna. Nadto dalsze wsie o kilka mil od Hrubieszowa położone, obywatelskie ,duchowne i rządowe, uprawiają lny, konopie przędą i wyrabiają różnego gatunku płótna, rozwożą je po jarmarkach lub w domu sprzedają Żydom. Prócz tego trudnią się jeszcze tkactwem i uprawą lnu i konopi miasta Kryłów, Horodło, Grabowiec, Uchanie, Tyszowce.” Prof.Netto
P1050132

” Ten czysto tkacki charakter miast i powiatu stopniowo pod koniec  XIX wieku zanikał. Zabłysła jednak nadzieja rozwoju innego przemysłu ludowego na tym terenie a mianowicie przemysłu kilimkarskiego, który powstaje tu z inicjatywy profesorów Pawła Gajewskiego i Szczepana Gajewskiego. Zakładają oni w roku 1930 przy wydatnym poparciu pana starosty powiatowego Stanisława Marka pierwszą szkołę społeczną przemysłu ludowego w Drogojówce, która już w roku 1932 wystawia wyprodukowane kilimy w Towarzystwie Przyjaciół Sztuk Pięknych we Lwowie.Kilimy te zdobywają sobie na tej wystawie ogólne uznanie, o czym świadczą liczne recenzje w czasopismach i napływające  zamówienia. W tymże roku powstaje w Putnowicach Górnych druga szkoła kilimkarska, która rozwija się pięknie, dzięki opiece prof. Gajewskiego i pomocy materialnej władz administracyjnych oraz Towarzystwa Staszicowskiego. W roku 1933  z inicjatywy pana starosty powiatowego powstaje trzecia szkoła w Horodle.”Marian Baruś

Cytaty na wstępie całkowicie uzasadniają utworzenie Historyczno- Edukacyjnej Pracowni Tkackiej w Hrubieszowskim Domu Kultury. Miejsce to obejmuje regionalną historię tkactwa sięgającą kilka wieków wstecz a nawet do początków naszej ery przez reaktywowane tkactwo Gotów w Masłomęczu, przez wiek dziewiętnasty i dwudziesty aż po tkaczy dzisiejszych.

           Sprzęt tkacki, surowce, kilimy, gobeliny, tkactwo użytkowe, pasiaki – to wszystko można zobaczyć i dotknąć. W Pracowni podstawowy zbiór muzealny tworzą eksponaty darowane przez Marię Wilkos, Mariannę Oliwiak, Romana Gajewskiego oraz rzeczy latami gromadzone przez Magdalenę Sielicką. Są to stare płótna pościelowe, ubraniowe i workowe, krosna, wzory kilimowe a także wywiady z rodziną Gajewskich.

              Kolejnym działem wystawienniczym są tkaniny artystyczne Magdy Sielickiej oraz jej uczniów tkackich  z całego powiatu (Sachryń, Terebiń, Cichobórz, Trzeszczany, Nieledew, Mołodiatycze, Gozdów, Czerniczyn, Werbkowice, Hrubieszów).

      Od roku 1983 Magda nauczała tkactwa : – w Nieledwi, -Trzeszczanach, -Zespole Szkół Mechanizacji Rolnictwa, – Fundacji  Kultury i Przyjaźni Polsko-Francuskiej im. Stefana i Krystyny Du Chateau ,- i od 1999 r. w Hrubieszowskim Domu Kultury. Tutaj przeważającym tematem gobelinów stał się pejzaż polski a w szczególności regionu lubelskiego nad Bugiem. Walory tych stron odkrył prof. Wiktor Zin. Nauczył smakować urodę pól, chat, drzew i kwiatów oraz ukierunkował na wartości ,które giną w pejzażu i architekturze. 

DSC07080

Ponadto profesor Zin doceniając hrubieszowskie, tkackie, pejzażowe zmagania po wystawie w roku 2004 pozostawił w kronice zaszczytny wpis. Na pytanie czy możemy czerpać z jego malarstwa do projektowania tkanin ? Odpowiedział:

„Kochani ! Jest to dla mnie jeden z najwyższych wyrazów uznania. Gratuluję waszego umiłowania trudnej tkackiej pracy i wyczucia polskiego krajobrazu.”

HDK 199D

     Pracownia wciąż się rozwija, wzbogaca. Tutaj znajdzie się miejsce na uratowanie od zapomnienia wszelkich śladów także po tkaczach, którzy tkali płótna ubraniowe, pasiaki itp. Nieustannie zbieramy informacje ,zdjęcia, fragmenty dawno tkanych materiałów. Już zdarzały się arcymiłe sytuacje ,kiedy młoda, kilkunastoletnia osoba przychodziła uczyć się tkać a przy bliższym poznaniu okazywało się ,że jej dziadkowie i pradziadkowie wyrabiali płótna lniane począwszy od uprawy lnu przez uzyskanie włókna, przędzenie nitki aż do utkania.

            Pracownia to także miejsce gdzie można uzyskać informację o wszystkich ośrodkach odżywającego tkactwa  w naszym powiecie (m.in. Dąbrowa Masłomęcka, Masłomęcz, Warsztaty Terapii Zajęciowej ) , jak też o współczesnych twórcach  tkaniny artystycznej – nie związanych bezpośrednio z pracownią hrubieszowską.

 

             Historyczno -Edukacyjna Pracownia Tkacka w Hrubieszowie to ekspozycje, wystawy ale też i przede wszystkim rzemiosło żyjące. Każdy chętny ,bez względu na wiek może tu poznać tajniki tkactwa.  

DSC07106

         W 2008 r. zaczęto organizować  weekendowe warsztaty tkackie dla chętnych spoza miasta i powiatu, które z każdą edycją cieszą się coraz większą popularnością.

fotosy 014

Były już warsztaty : UTRACONE PIĘKNO z tytułem zaczerpniętym od prof. Wiktora Zina  nawiązujące do ginącego tkackiego rzemiosła jak i do zmieniającego się krajobrazu. Kolejne trzy edycje  1-KOLOR OSNUTY WĄTKIEM LUDOWYM , 2-ZIEMIA HRUBIESZOWSKA W KILIMIE I GOBELINIE,  3-HISTORIA KILIMOWA ZE LWOWA DO HRUBIESZOWA to zgłębianie wzorów kilimowych gobelinowo – grzebyczkowych.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
DSCN6237

Wszystkie te inicjatywy Hrubieszowskiego Domu Kultury i pasja instruktora Magdy Sielickiej powodują, że stopniowo tkactwo powraca do łask przez swoją użyteczność, dekoracyjność i terapeutyczne działanie ciszą.

Top